Emperyalizm Nedir Kimdir?

0
668
reklamlar
Yazı arası Reklam

Emperyalizm Nedir?

Emperyalizm: Yayılmacılık, bir gücün başka bir gücü kontrol etmesi anlamlarına gelmektedir. Emperyalizm günümüzde yerini küreselleşmeye bırakmaktadır. Ki emperyalizm akımının temel nedenlerinden biri de ekonomik güç konumunda en büyük olmak için çalışmaktı. Globalleşme dediğimiz yoğun kullanımı olan küreselleşme kavramı emperyalizmin tahtını elinden alacağa benziyor. Sonuç itibariyle her ikisi de ekonomik dengenin düzenlenmesi ve tek güç olarak elde durması için çalışmaktadır. Aradaki fark ise emperyalist düzende aktörlerin az pazarın büyük olmasıydı. Küreselleşme faktöründe aynı pazar alanında aktörler çoktur. Emperyal güç olarak imparatorluklar da ele alınabilir. Bilindiği üzere emperyal güç yani yayılmak ve gücü elinde bulundurmak için yeni topraklara ve kaynaklara ihtiyaç vardır. Bu da imparatorluklar döneminde yoğun olarak kullanıldı.

Emperyalizm kavramının kullanımı 1870’li yıllarda Büyük Britanya’da yaygınlaşmıştır. Emperyalizm, yayılma ve genişleme demiştik. Bu emperyalist bakış açısı ise emperyalizm olgusunun son evresidir diyebiliriz. Çünkü değişmekte olan bir dünya düzeni vardı, 17. Yy’da. Fransız Devrimi ve Sanayi ihtilali.. Bu gelişmelerle birlikte her ne kadar kapitalist düzene geçilmiş olsa da emperyal düzenin son zirvesi yaşanıyordu. Avrupa, Amerika ve SSCB kendilerini yenileyip, güçsüz duruma düşen İslam Coğrafyası toprakları ve onlara nazaran daha fakir olan diğer coğrafyalarda yer altı kaynakları ve insan gücünü ele geçirmek için adeta yarışa girmiş ve kendi aralarında bölge paylaşımına girişmişlerdir.

Kara kıtanın kara insanlarını da sadece bu emperyal düzeni yerleştirmek ve kendilerini beslemek için kullandılar. Günümüzde de yaygın olan emperyalizm, en çok da zayıf ve geri kalmış bölglerde varlık göstermektedir. Orta Doğu, Afrika ve Güneydoğu Asya gibi yerler emperyalizm akımına en çok maruz kalan bölgelerdir. Her ne kadar emperyalizm bir gücün veyahut bir ulusun kendi çıkarları doğrultusunda birilerini kontrol altına almak olsa da bu ulus veyahut güçlerin kontrollerine girmiş devlet adamları ve kişiler de bulunmaktadır. Aksi taktirde dünyanın bir ucundan bölgemize gelip kontrol altına almak ne kolaydır ne de yapılması mümkündür. Medya, emperyalizm dediğimiz gücün en büyük silahlarından biridir. Zira ya devlet yöneticisini ya da ülkesini kötüleyip başka ülkelerden medet bekleyecek bir kitleyi en güzel şekilde medya oluşturabilir. Bu gücün oluşması için uzun bir süreç ve çaba gerektirmektedir. Fakat sonucunda başarılı olacaklarından emin olan emperyal güçler bu işi başarmak için uğraş veriyorlar.

En önemli sorulardan biri de bu Emperyalizm akımının bölgemizde neden bu kadar çok etkili olduğudur. En temel sebeplerinden birinin petrol olduğu kesindir. Zengin yer altı kaynaklarının ve ucuz iş gücünün bulunduğu bölgeler her daim emperyalizm akımı için ana hedeftir. Geri kalmış, zayıf, güçsüz durumda olup karşı koyamayacak ülkeler eğer kaynak bakımından zengin konumunda ise bu vazgeçilmez bir pastadır. Eğer tek başına yapılabilecek bir şey ise tek bir devlet kontrol altına almaya çalışır, yok eğer zor ve yutkunması kolay olmayacak bir pasta ise emperyal güçler arasında paylaşılmak suretiyle ortadan kaldırılır.
Yani hedef net ise sorun yok demektir. Emperyelizm akımının yerleşmesi için en büyük etkenler; para, medya ve silah.
Emperyalist devletler, gücünü dikte edemiyorsa önce para kullanırlar. Sonra medya ve ardından çok çaresiz kalırlarsa son olarak da silah kullanırlar. Bunların en büyük örnekleri: Libya, Irak, Afganistan, Mali, Gambiya, Suriye ve diğer işgal edilmiş coğrafyalar.

Emperyalizm kimdir?

Başka bir deyişle deyişle Emperyalizm akımını kimler, neden çıkardı?
Bu sorunun cevabı tarihsel veriler ve araştırmalar sonucu ortaya konulan bir şeydir. Fakat özetle aktarılmak istenirse eğer, birkaç olay örgüsüyle arz etmek isteriz.
İlk defa Avrupa’da çıkan bu kavram zaman içerisinde çıktığı bölgeden ayrılıp farklı bölgelerde yine bu ülkelerin denetiminde uygulanmaya, yerleştirilmeye ve enjekte edilmeye çalışıldı. Bunun sebebi de güç olarak üstün olmaktı.
Emperyalizm; önce olay çıkarır, sonra güçleri birbirinden ayırt eder ve en sonunda da birini yanına alıp silah vererek savaş çıkartır. Çünkü potansiyel düşmandır, emperyalizm boyunduruğu altına girmeyen devletler. Bunu dikte eden ve uygulayan kişiler/devletler de emperyalistlerdir.

Emperyalistler kimdir? Bunlar güç dengesini her zaman kendi lehine kullanmak isteyen devletlerdir. Örnek verecek olursak; Amerika, İngiltere, Fransa, Almanya, Rusya… Bunlar gerek savaşarak gerekse de işdamaları aracılığıyla güçsüz ve korumasız olan devletler üzerinde güç sahibi olmak için çatışma ve kaos ortamı çıkarmaktan çekinmeyen sinsi güçlerdir. Emperyalizmi en çok kullanan devlet hiç şüphesiz İngiltere’dir. Neredeyse dünya üzerindeki tüm savaşların ve kaos ortamının ya tetikleyicisi yada finansmanı konumunda olanlar, saydığımız emperyal devletlerdir. Irak ve Afganistan işgalleri. Ardından Arap Baharı adını verdikleri hüzün yağmurunun başlangıcına sebep olan olaylar. Libya, Suriye ve daha nice coğrafyalar, bu güçlerin saldırısına uğradı. Emperyalist ülkelerin, sıcak savaşlardan kaçıp çatışma ve kaos ortamı çıkarmaları tamamen emperyalizm akımının yerleşmesidir. Güç kaybetmeden güç sahibi olmak. Kaos ve iç çatışma çıkarıp silah satmak, ardından kontrol etmek için onların parasıyla müdahale etmek gibi.

Emperyalizm nasıl biter?

Küreselleşme dediğimiz kavramın yaygınlaşması aslında bir nevi Emperyalizm akımının son bulması demektir. Fakat bu da tam olarak bitirecek değildir. Aktörler çok, fakat ezilenler, sömürülenler daha da çok. Siyasi ve kültürel olarak emperyalizm aktörünün bitmesi için karşı akım oluşturmak gerekir. Zira hiçbir şey karşıtı olmadan zayıflamaz, son bulmaz. Birlik ve beraberlik vurgusunun en güçlü kaynağı olan İslam Kardeşliğinin kavramda değil de özde yaşanması ve kültüre yansıması sonucu emperyalizm akımının son bulması gerçekleşir. İşte bu da an itibariyle bizim coğrafyamızda söz konusu bile değil. Müslümanların, Şii ve Sünni olarak emperyalistler için savaştığı bir ortamda emperyalizm asla bitmez.

Muhittin Uymaz

Yazı altı reklam

CEVAP VER